Προτάσεις επισκέψεων στην Κέρκυρα

Η Παλιά Πόλη διατηρεί σχεδόν το σύνολο του ιστορικού οικιστικού ιστού της, με κτίσματα των 17ου-19ου αιώνων, αναδεικνύοντας την ιδιαίτερη ιστορική συγκυρία που τη διαμόρφωσε. Μαζί με τα δύο φρούρια (Παλαιό και Νέο) ανήκει στα Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO (2007). Η “δήλωση εξαιρετικής παγκόσμιας σημασίας” αναφέρει πως λόγω της στρατηγικής της θέσης στην είσοδο της Αδριατικής, η πόλη δέχτηκε πλήθος επιρροών και αποτελεί ένα μοναδικό κράμα διαφορετικών ανθρώπινων εγκαταστάσεων και οχυρωματικής τέχνης.

Βρίσκεται στη δίκορφη βραχώδη απόληξη της πόλης και πρόκειται για βενετικό φρούριο του 15ου-16ου αιώνα. Η επικοινωνία με την πόλη γίνεται μέσω σιδερένιας γέφυρας 60μ., πάνω από την τάφρο (contra-fossa). Στο εσωτερικό διακρίνονται οι προμαχώνες Martinego και Savorgnan, καθώς και η εντυπωσιακή πύλη του αρχιτέκτονα Sanmichelli. Εκτός από τις βενετικές οχυρώσεις με τους λέοντες του Αγ. Μάρκου, υπάρχουν και κτίρια της αγγλικής περιόδου. Σήμερα στεγάζει τα Αρχεία του Νομού, τη Δημόσια Βιβλιοθήκη, τμήματα του Ιονίου Πανεπιστημίου, ενώ στον χώρο “Βερσιάδα” γίνονται εκδηλώσεις.

Στιβαρό οικοδόμημα στο λόφο του Αγίου Μάρκου, πάνω από το Παλιό Λιμάνι. Χτίστηκε από τους Βενετσιάνους (1576-1645) υπό τον αρχιτέκτονα Francisco Vitelli, ο οποίος για να βρει υλικά κατεδάφισε πάνω από 2.000 οικήματα και εκκλησίες. Είναι χτισμένο σε δύο επίπεδα για τον έλεγχο λιμανιού και ενδοχώρας. Δέχτηκε πολλά πλήγματα (το 1864 πριν την Ένωση και στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο). Η πύλη του διακοσμείται με έναν υπέροχο ανάγλυφο Λέοντα της Βενετίας. Η θέα από την κορυφή είναι μοναδική.

Χτίστηκε το 1691 ως λέσχη των Ενετών ευγενών (Loggia di Nobili) και μετατράπηκε σε θέατρο το 1720 με το όνομα “Σαν Τζιάκομο”. Υπήρξε το πρώτο θέατρο στον ελλαδικό χώρο και κέντρο της ελληνικής όπερας, προσελκύοντας Ιταλούς μουσικούς. Εδώ δοκίμαζε τις όπερές του ο Αντόνιο Βιβάλντι (π.χ. την Juditha Triumphans του 1716). Λειτούργησε ως κέντρο της Επτανησιακής Μουσικής Σχολής μέχρι το 1892. Μετατράπηκε σε Δημαρχείο το 1903 και παραμένει ένα από τα πιο κομψά κτίρια.

Σε αυτό το νεοκλασικό κτίριο γράφτηκε ιστορία, καθώς εδώ ψηφίστηκε το 1863 η Ένωση των Επτανήσων με την Ελλάδα. Το κτίριο αποπνέει δωρική λιτότητα και σοβαρότητα. Σήμερα λειτουργεί ως παράρτημα της Πινακοθήκης και χώρος επιλεγμένων εκδηλώσεων, διατηρώντας τη μνήμη των κοινοβουλευτικών διαδικασιών του 19ου αιώνα.

Το κτίριο κατασκευάστηκε αρχικά τον 17ο αιώνα ως ενετικός στρατώνας (Quartiere Grimani). Το 1824, ο λόρδος Φρέντερικ Νορθ Γκίλφορδ ίδρυσε εδώ την Ιόνιο Ακαδημία, το πρώτο πανεπιστήμιο του νεότερου ελληνισμού, με 4 σχολές και πλούσια βιβλιοθήκη από δωρεές της Οξφόρδης και του Κέιμπριτζ. Μετά την Ένωση στέγασε τη Δημόσια Βιβλιοθήκη, η οποία κάηκε το 1943. Σήμερα στεγάζει την Πρυτανεία του Ιονίου Πανεπιστημίου.

Η αρχαία Πτυχία (νυν Βίδο από τον ιδιοκτήτη Guido) είναι νησίδα ενός τετραγωνικού χιλιομέτρου. Υπήρξε τόπος φυλακών, αλλά σήμερα είναι ιερός τόπος μνήμης. Στο Μαυσωλείο φυλάσσονται τα οστά των Σέρβων στρατιωτών που πέθαναν στην Κέρκυρα (1915-1918) από χολέρα και κακουχίες, όταν ο σερβικός στρατός και ο βασιλιάς Πέτρος βρήκαν καταφύγιο στο νησί. Οι Σέρβοι το επισκέπτονται συχνά για μνημόσυνα.

Χτίστηκε μεταξύ 1819-1824 από τον Αρμοστή Thomas Maitland σε ρυθμό Regency (Γεωργιανό), με σχέδια του George Whitmore και πέτρα Μάλτας. Στέγαζε το Τάγμα των Αγίων Μιχαήλ και Γεωργίου. Το εσωτερικό κοσμείται από γλυπτά του Παύλου Προσαλέντη. Θα εντυπωσιαστείτε από την Αίθουσα Χορού με τον θόλο τύπου Πανθέου και την Αίθουσα του Θρόνου. Σήμερα φιλοξενεί το μοναδικό Μουσείο Ασιατικής Τέχνης στην Ελλάδα με 11.000 αντικείμενα από Κίνα, Ιαπωνία, Ινδία, Πακιστάν κ.α.

Παρουσίασε τη νέα του έκθεση το 2018 με πάνω από 1.600 αντικείμενα από την αρχαία πόλη και το νησί. Το σημαντικότερο έκθεμα είναι το μνημειώδες αέτωμα του ναού της Αρτέμιδος (περ. 580 π.Χ.) που απεικονίζει τη Γοργώ με τα παιδιά της. Θεωρείται το αρχαιότερο σωζόμενο λίθινο αέτωμα της αρχαιοελληνικής αρχιτεκτονικής. Η συλλογή καλύπτει την πορεία από την προϊστορική περίοδο έως την ύστερη αρχαιότητα.

Η Φιλαρμονική Εταιρεία Κέρκυρας ιδρύθηκε το 1840 και είναι ο παλαιότερος μουσικοεκπαιδευτικός οργανισμός στην Ελλάδα. Το μουσείο τιμά τον Νικόλαο Χαλικιόπουλο Μάντζαρο (1795–1872), τον πρώτο καλλιτεχνικό διευθυντή και συνθέτη του Εθνικού Ύμνου. Μέσα από σπάνιες παρτιτούρες, όργανα και ντοκουμέντα, φαίνεται πώς η Κέρκυρα έγινε η “κοιτίδα” της έντεχνης μουσικής στα Επτάνησα και στην Ελλάδα.

Στεγάζεται σε ένα νεοκλασικό αρχοντικό του 19ου αιώνα στην Παλιά Πόλη. Αναπαριστά την καθημερινότητα των ευγενών (κόντηδων) με χρήση ρομποτικών φιγούρων (animatronics) και πιστής διακόσμησης. Είναι μια πολυαισθητηριακή εμπειρία: θα δείτε τα παιδιά να παίζουν μουσική, τον Κόντε να διαβάζει εφημερίδα, θα ακούσετε ήχους και θα μυρίσετε τα αρώματα από τη χύτρα της μαγείρισσας. Προσφέρει την πραγματική εικόνα μιας άλλης εποχής.

Πρόκειται για την κατοικία όπου έζησε τα παραγωγικότερα χρόνια του (1828-1857) ο εθνικός ποιητής Διονύσιος Σολωμός. Εδώ έγραψε τους “Ελεύθερους Πολιορκημένους” και τον “Κρητικό”. Λειτουργεί ως έδρα της Εταιρείας Κερκυραϊκών Σπουδών και διασώζει το γραφείο του, προσωπικά αντικείμενα, χειρόγραφα και φωτογραφίες. Η Εταιρεία ιδρύθηκε το 1952 από διανοούμενους της Κέρκυρας για την έρευνα της επτανησιακής γραμματείας.

Το αρχαιότερο πνευματικό ίδρυμα της νεότερης Ελλάδας, ιδρύθηκε το 1836 από νέους Κερκυραίους επιστήμονες (μεταξύ των μελών οι Σολωμός, Κάλβος, Καποδίστριας). Στεγάζεται σε ένα χαρακτηριστικό κτίριο απέναντι από τα Ανάκτορα. Η βιβλιοθήκη της είναι μοναδική, με σπάνιες εκδόσεις από τον 16ο αιώνα, εφημερίδες, χάρτες και την “Επτανησιακή Βιβλιοθήκη”. Έχει βραβευτεί από την Ακαδημία Αθηνών και την Europa Nostra.

Το μοναδικό μουσείο αφιερωμένο στον Ιωάννη Καποδίστρια, πρώτο Κυβερνήτη της Ελλάδας. Στεγάζεται στην “Κουκουρίτσα”, την ιστορική εξοχική κατοικία της οικογένειας, την οποία δώρισε η δισέγγονη του αδελφού του και Δήμαρχος Κέρκυρας, Μαρία Καποδίστρια-Δεσύλλα. Η μόνιμη έκθεση περιλαμβάνει προσωπικά αντικείμενα και τεκμήρια που φωτίζουν τη διπλωματική του πορεία στην Ευρώπη και το έργο του στην Ελλάδα, μέσα σε έναν υπέροχο κήπο.

Η μεγαλύτερη πλατεία των Βαλκανίων! Το όνομά της (από το ιταλικό spianare=επιπεδώνω) αποκαλύπτει την ιστορία της: διαμορφώθηκε από τους Βενετούς κατεδαφίζοντας κτίρια για να υπάρχει καθαρό πεδίο βολής από το Φρούριο. Σήμερα αποτελεί κοινωνικό κέντρο, συνδυάζοντας το πράσινο, το Περιστύλιο του Maitland (Ροτόντα) και το μοναδικό γήπεδο κρίκετ στην Ελλάδα, κατάλοιπο της Αγγλοκρατίας.

Το πιο πολυφωτογραφημένο σημείο, έργο του Γάλλου μηχανικού Ματιέ ντε Λεσέψ (πατέρα του κατασκευαστή της Διώρυγας του Σουέζ) κατά τη Β’ Γαλλική Κυριαρχία (1807-1814). Σχεδιάστηκε στα πρότυπα της Rue de Rivoli του Παρισιού. Αρχικά ήταν γαλλικός στρατώνας, ενώ αργότερα οι Άγγλοι πρόσθεσαν ορόφους για ξενοδοχεία. Σύμφωνα με τον μύθο, στο δρόμο αυτό επιτρεπόταν ο περίπατος μόνο στους ευγενείς που ήταν γραμμένοι στη “Λίστα” (Libro d’ Oro).

Ένα καταπράσινο πάρκο 258 στρεμμάτων με αιωνόβια δέντρα. Στο κέντρο δεσπόζει η νεοκλασική έπαυλη, έργο του Κερκυραίου αρχιτέκτονα Ιωάννη Χρόνη, που χτίστηκε το 1831 ως θερινή κατοικία του Άγγλου Αρμοστή Adams. Αργότερα χρησιμοποιήθηκε από την ελληνική βασιλική οικογένεια και στην Κατοχή από τον Ιταλό διοικητή Parini. Στο δάσος υπάρχουν αρχαία ερείπια (όπως ο ναός του Καρδακίου), καθώς εδώ ήταν η αρχαία πόλη.

Το απόλυτο “ορόσημο” της Κέρκυρας, όπου βρισκόταν η αρχαία πόλη. Το όνομα “Κανόνι” προέρχεται από μια συστοιχία πυροβολικού που έστησαν οι Γάλλοι το 1798 (σώζεται ένα κανόνι). Η θέα είναι μαγευτική προς το μοναστήρι της Βλαχερνάς (17ος αι.) και το Ποντικονήσι με το εκκλησάκι του Παντοκράτορα. Σύμφωνα με τον μύθο, το Ποντικονήσι είναι το καράβι των Φαιάκων που πέτρωσε ο Ποσειδώνας.

Είναι το σημαντικότερο βυζαντινό μνημείο, χτισμένο σε ρυθμό Μονόκλιτης Βασιλικής. Ξεχωρίζει για το πυργοειδές καμπαναριό του, το εντυπωσιακό τέμπλο από μάρμαρο Πάρου και τα 17 χρυσοποίκιλτα φατνώματα (ζωγραφιές) στην οροφή με σκηνές από τα Ευαγγέλια. Το σκήνωμα του Αγίου φυλάσσεται σε ασημένια λάρνακα μέσα σε κρύπτη. Πλήθος επισκεπτών έρχεται για προσκύνημα και τάματα.

Στεγάζεται στον ναό της Παναγίας Αντιβουνιώτισσας (τέλη 15ου αι.), μια ξυλόστεγη βασιλική με τον χαρακτηριστικό κερκυραϊκό εξωνάρθηκα. Το εσωτερικό είναι υποβλητικό, με “ταπετσαρία” στους τοίχους και λίθινες επιτάφιες πλάκες στο δάπεδο. Οι εικόνες (15ος-19ος αι.) αναδεικνύουν τον ρόλο της Κέρκυρας μετά το 1664, όταν πολλοί ζωγράφοι της Κρητικής Σχολής κατέφυγαν στο νησί. Δωρήθηκε το 1979 από κτητορικές οικογένειες για να γίνει μουσείο.

Τρίκλιτη βασιλική με αναγεννησιακά εξωτερικά στοιχεία, χτισμένη το 1577 στη θέση παλαιότερου ναού του Αγ. Βλασίου. Είναι αφιερωμένος και στην Αγία Θεοδώρα την Αυγούστα, την Αυτοκράτειρα που αναστήλωσε τις εικόνες. Το σκήνωμά της φυλάσσεται σε ασημένια λάρνακα και λιτανεύεται την Κυριακή της Ορθοδοξίας. Αξιοπρόσεκτο είναι το τέμπλο και οι αγιογραφίες επτανησιακής τεχνοτροπίας.